ถุงน้ำแทนกระสอบทราย ไม่มีทรายก็ชะลอน้ำหน้าบ้านได้ ทำเองจากถุงขยะ

Quick summary ถุงน้ำแทนกระสอบทราย คือการเอาถุงขยะหนา ๆ ซ้อน 2–3 ชั้น ใส่น้ำประมาณ 1 ใน 3 ถึงครึ่งถุง มัดปากให้แน่น แล้ววางเรียงชิดกันหน้าประตูบ้านหรือประตูรั้ว ช่วยชะลอน้ำตื้นและคลื่นน้ำจากรถที่วิ่งผ่านไม่ให้ทะลักเข้าบ้าน ใช้ได้เฉพาะน้ำตื้นที่ไหลไม่แรง ถุงอย่างเดียวรับน้ำได้ลึกราว 10 ซม. ถ้าจะให้แข็งแรงขึ้น ให้ใส่ถุงในกล่องกระดาษหรือถุงกระสอบ แล้วห่อด้วยผ้าใบ

วิธีนี้เหมาะกับช่วงที่หาทรายหรือกระสอบทรายไม่ได้ ใช้ของที่มีในบ้านทำได้ทันที ญี่ปุ่นเรียกวิธีนี้ว่า “水のう” (ถุงน้ำ) และหลายเขตแนะนำให้ประชาชนทำเองที่บ้าน ขั้นตอนในบทความนี้อ้างอิงจากคู่มือของเขตคัตสึชิกะ (โตเกียว) และเมืองโทริเดะ (อิบารากิ) ประเทศญี่ปุ่น

ถุงน้ำแทนกระสอบทราย เหมาะกับบ้านแบบไหน

• บ้านติดถนน ที่น้ำบนถนนยังตื้น แต่รถที่วิ่งผ่านทำให้เกิดคลื่นน้ำซัดเข้าประตูบ้าน
• บ้านที่น้ำเริ่มเอ่อจากถนน และต้องการกั้นหน้าประตู หน้ารั้ว หรือหน้าโรงรถ
• ช่วงที่กระสอบทรายหมด หรือไม่มีทรายให้ใช้ ถุงขยะกับน้ำประปามีในเกือบทุกบ้าน

ถุงน้ำใช้ได้ดีกับน้ำตื้นและน้ำที่ซัดเป็นระลอก ถ้าน้ำลึกหรือไหลแรง ต้องใช้กระสอบทรายจริง และควรเตรียมอพยพ

ถุงน้ำแทนกระสอบทราย ต่างกับกระสอบทรายจริงยังไง

อุปกรณ์ที่ต้องใช้

• ถุงขยะดำแบบหนาหรือถุงพลาสติกเนื้อเหนียว ขนาดใหญ่ประมาณ 40–45 ลิตร จำนวน 2–3 เท่าของถุงที่จะวาง เพราะต้องซ้อนหลายชั้น
• เชือก หนังยาง หรือเคเบิลไทร์ สำหรับมัดปากถุง
• สายยางต่อก๊อกน้ำ
• ถ้ามี: ถุงกระสอบเปล่า กล่องกระดาษขนาดเท่า ๆ กัน ผ้าใบหรือพลาสติกแผ่นใหญ่ และเทปกาวผ้า

วิธีทำ ถุงน้ำแทนกระสอบทราย ทีละขั้น

1. ซ้อนถุง 2–3 ชั้น ถุงบางแตกง่าย การซ้อนหลายชั้นช่วยกันรั่ว
2. วางถุงเปล่าที่ปากทางเข้าก่อน เช่น หน้าประตู หน้ารั้ว หรือหน้าโรงรถ แล้วค่อยเติมน้ำด้วยสายยาง เพราะถุงขนาด 40 ลิตรที่มีน้ำครึ่งถุงหนักราว 20 กิโลกรัม ยกย้ายลำบาก
3. เติมน้ำพอให้ถุงแนบพื้น ประมาณ 1 ใน 3 ถึงครึ่งถุง ไม่ต้องเติมจนเต็ม ถุงจะแผ่แบนและแนบพื้นได้ดีกว่า
4. ไล่อากาศแล้วมัดปากถุงให้แน่น บิดปากถุงหลายรอบ แล้วมัดด้วยเชือกหรือเคเบิลไทร์
5. วางเรียงชิดกันเป็นแนว ให้ขอบถุงเกยกัน และให้แนวถุงชิดผนังหรือวงกบประตู จะได้ไม่มีช่องให้น้ำลอด
6. ตรวจรอยรั่วและเฝ้าดูระดับน้ำ ถุงที่รั่วหรือเคลื่อนให้เปลี่ยนหรือจัดใหม่ตอนที่น้ำยังนิ่ง ถ้าน้ำสูงขึ้นให้ซ้อน 2–3 ชั้น วางชั้นบนคร่อมรอยต่อของชั้นล่างเหมือนก่ออิฐ

แบบแข็งแรงขึ้น ใส่กล่องแล้วห่อผ้าใบ

เมืองโทริเดะแนะนำวิธีทำ “กำแพงกันน้ำจากถุงน้ำ” ที่ใช้ของในบ้าน ถุงจะไม่ไหลหรือไถลง่ายเท่าถุงเปล่า ๆ

1. เติมน้ำในถุงพลาสติกประมาณ 1 ใน 3 ถึงครึ่งถุง มัดปากให้แน่น แล้วสวมถุงเปล่าทับอีกใบ
2. ใส่ถุงน้ำลงในกล่องกระดาษ ปิดฝาแล้วพันเทปกาว
3. ปูผ้าใบหรือพลาสติกแผ่นใหญ่ตรงจุดที่จะกั้นน้ำ วางกล่องเรียงเป็นแถวบนผ้าใบ
4. พับผ้าใบห่อแถวกล่องทั้งหมด ให้แนวกล่องชิดผนังหรือประตูรั้ว

อีกแบบที่เขตคัตสึชิกะแนะนำคือใส่ถุงขยะไว้ในถุงกระสอบก่อนเติมน้ำ ถุงกระสอบช่วยให้ถุงน้ำคงรูป วางซ้อนกันได้ดีกว่าถุงขยะอย่างเดียว

ข้อควรระวังก่อนใช้ ถุงน้ำแทนกระสอบทราย

• ใช้ได้เฉพาะน้ำตื้นที่ไหลไม่แรง ถุงขยะอย่างเดียวกันน้ำได้ลึกประมาณ 10 ซม. ตามคำแนะนำของเขตคัตสึชิกะ ถ้าน้ำลึกกว่านั้นต้องใช้แบบกล่องหรือถุงกระสอบ และซ้อนหลายชั้น
• น้ำในถุงหนักน้อยกว่าทราย ถุงจึงยึดพื้นได้น้อยกว่ากระสอบทราย ใช้เพื่อชะลอน้ำเข้าบ้านเท่านั้น กันได้ไม่ร้อยเปอร์เซ็นต์
• ถุงอาจรั่วหรือเคลื่อน ระวังของมีคมและเศษกระจกบนพื้น และเตรียมถุงสำรองไว้
• อย่าลงไปจัดถุงขณะน้ำไหลแรง เพราะอาจลื่นล้มหรือถูกน้ำพัด
• อย่ากีดขวางทางระบายน้ำ อย่าวางถุงทับท่อ ร่องน้ำ หรือตะแกรงระบายน้ำ ให้น้ำยังไหลลงท่อได้ตามปกติ
• ยกของมีค่าและปลั๊กไฟขึ้นที่สูงไว้ด้วย ถ้าน้ำเข้าบ้านให้ตัดไฟในส่วนที่น้ำท่วมก่อนเดินลุยน้ำ
• ถ้าน้ำไหลแรง น้ำขึ้นเร็ว หรือมีประกาศให้อพยพ ให้ย้ายคนและของขึ้นที่ปลอดภัยก่อน อย่ารอจนน้ำสูง

เตรียมไว้ก่อนน้ำมา

• เก็บถุงขยะหนา ๆ เชือก และสายยาง ไว้ในที่หยิบง่ายใกล้ประตู
• ดูให้รู้ว่าท่อ ร่องน้ำ หรือตะแกรงระบายน้ำหน้าบ้านอยู่ตรงไหน จะได้ไม่วางถุงทับ
• ลองวางถุงเปล่าดูตอนฝนยังไม่ตก จะรู้ว่าต้องใช้กี่ถุง และต้องซ้อนกี่ชั้น
• ติดตามประกาศเตือนจากหน่วยงานในพื้นที่ และเก็บเบอร์ ปภ. 1784 ไว้ในมือถือ

ถ้าบ้านอยู่ติดถนน ช่วยกันบอกคนในชุมชนให้ขับรถลุยน้ำช้า ๆ รถที่วิ่งเร็วทำให้เกิดคลื่นซัดเข้าบ้านข้างทาง

Read more จุดจอดรถหนีน้ำท่วม 2569 ถ้าต้องย้ายรถออกจากบ้าน และเก็บเบอร์หน่วยงานไว้จาก สายด่วนฉุกเฉิน ครบ 77 จังหวัด ส่วนสาเหตุของน้ำท่วมแต่ละแบบ อ่านได้ที่ What Is Utokkaphai (Flood)?

Frequently asked questions

Summary

ถุงน้ำแทนกระสอบทรายทำได้จากถุงขยะหนา ๆ กับน้ำประปา เหมาะกับบ้านติดถนนที่โดนคลื่นน้ำจากรถ และน้ำที่ยังตื้น ซ้อนถุงหลายชั้น เติมน้ำแค่ครึ่งถุง วางชิดกันให้แนวแนบผนัง ถ้าจะให้แข็งแรงขึ้นใช้กล่องหรือถุงกระสอบห่อผ้าใบ แต่ถ้าน้ำลึกหรือมีประกาศเตือน ให้อพยพก่อนเสมอ

Sources:
เขตคัตสึชิกะ (โตเกียว): 家庭でできる簡易水のう等について วิธีทำถุงน้ำที่บ้าน (8 ก.ค. 2022)
เมืองโทริเดะ (อิบารากิ): 水のう入り防水壁 กำแพงกันน้ำจากถุงน้ำ (ปรับปรุง 17 ก.ย. 2026)
เฝ้าระวังน้ำท่วมหาดใหญ่ (Hatyai City Climate): ถุงน้ำ อุปกรณ์กั้นน้ำใช้แทนกระสอบทราย (12 ต.ค. 2554)
ไอเดียและเรียบเรียงโดย E26BLC