Space war: satellites under attack and GPS outages. What should people in Thailand prepare?


Quick summary สงครามอวกาศ ไม่ได้มีแค่ในภาพยนตร์ หลายประเทศมีอาวุธยิงทำลายดาวเทียม และการรบกวนสัญญาณ GPS เกิดขึ้นจริงทุกวันในเขตความขัดแย้ง รวมถึงบนเส้นทางบินใกล้ไทย ถ้าดาวเทียมหรือ GPS ใช้ไม่ได้ แผนที่ในมือถือจะเพี้ยน และระบบที่อาศัยเวลาจาก GPS เช่น เครือข่ายมือถือ ธนาคาร และไฟฟ้าอาจรวน เตรียมตัวได้ด้วยแผนที่กระดาษ การจำเส้นทางกับจุดนัดพบ วิทยุใช้ถ่าน และเงินสดสำรอง
ดาวเทียมหลายพันดวงเหนือหัวเราทำงานเงียบ ๆ ทุกวัน ทั้งบอกตำแหน่ง บอกเวลา ถ่ายภาพเมฆเพื่อพยากรณ์อากาศ ส่งสัญญาณทีวีและอินเทอร์เน็ต เมื่อเกิดความขัดแย้ง ดาวเทียมจึงกลายเป็นเป้าหมาย บทความนี้อธิบายว่าสงครามอวกาศ คืออะไร เกิดอะไรขึ้นแล้วบ้าง กระทบคนไทยอย่างไร และเตรียมตัวอย่างไร บทความนี้ไม่มีเนื้อหาทางการเมือง
สงครามอวกาศ คืออะไร โจมตีดาวเทียมได้อย่างไร
สงครามอวกาศ คือการทำให้ดาวเทียมหรือระบบที่ใช้ดาวเทียมของอีกฝ่ายใช้การไม่ได้ ไม่จำเป็นต้องมีการยิงกันในอวกาศเสมอไป วิธีที่พบมีดังนี้
- ยิงทำลายดาวเทียม ใช้ขีปนาวุธจากพื้นโลกยิงชนดาวเทียมให้แตก เกิดเศษซากจำนวนมากที่อันตรายต่อดาวเทียมดวงอื่นไปอีกหลายปี
- รบกวนสัญญาณ (Jamming) ส่งคลื่นวิทยุแรงกว่าสัญญาณจากดาวเทียม ทำให้เครื่องรับ GPS หาสัญญาณไม่เจอ
- ปลอมสัญญาณ (Spoofing) ส่งสัญญาณ GPS ปลอม ทำให้เครื่องรับคิดว่าอยู่ผิดที่ หรือได้เวลาผิด
- เจาะระบบภาคพื้นดิน โจมตีไซเบอร์สถานีควบคุมหรือเครือข่ายของผู้ให้บริการดาวเทียม อ่านเพิ่มเติมได้ที่สงครามไซเบอร์
- ดาวเทียมไล่ประกบ ส่งดาวเทียมเข้าใกล้ดาวเทียมเป้าหมายเพื่อสอดแนมหรือรบกวน CSIS รายงานว่าดาวเทียมของจีนและรัสเซียแสดงความสามารถในการเคลื่อนที่ประกบที่ซับซ้อนขึ้นเรื่อย ๆ (CSIS)

เกิดอะไรขึ้นแล้วบ้าง
ยิงทำลายดาวเทียม แล้วเศษซากยังลอยอยู่
วันที่ 11 ม.ค. 2550 จีนทดสอบยิงขีปนาวุธทำลายดาวเทียมพยากรณ์อากาศ FENGYUN 1C ของตัวเอง เกิดเศษซากที่ลงทะเบียนติดตามได้ 3,312 ชิ้น ถึงกลางปี 2555 ตกกลับสู่โลกไปเพียง 256 ชิ้น (CelesTrak) ต่อมาวันที่ 15 พ.ย. 2564 รัสเซียยิงทำลายดาวเทียม COSMOS 1408 เกิดเศษซากที่ติดตามได้กว่า 1,500 ชิ้น และเศษเล็กอีกนับแสนชิ้น ซึ่งเสี่ยงต่อนักบินอวกาศบนสถานีอวกาศนานาชาติ (กองกำลังอวกาศสหรัฐ)
สัญญาณ GPS ถูกรบกวน ใกล้ไทยกว่าที่คิด
CSIS รายงานว่าการรบกวนและปลอมสัญญาณ GPS เกิดอย่างแพร่หลายรอบเขตความขัดแย้ง ทั้งในและรอบรัสเซีย และทั่วตะวันออกกลาง (CSIS) ส่วนการบินไทยรายงานในงานสัมมนาขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ปี 2568 ว่า ช่วงปี 2567 ถึง 2568 เที่ยวบินของการบินไทยเจอสัญญาณ GPS ปลอม 499 เที่ยวจาก 2,793 เที่ยว หรือราว 18 เปอร์เซ็นต์ เกิดมากที่สุดในเขตแถลงข่าวการบินย่างกุ้ง (68 เปอร์เซ็นต์ของเหตุ) และในเขตกรุงเทพฯ เองก็มี (5 เปอร์เซ็นต์) นักบินรับมือด้วยการตรวจตำแหน่งกับเครื่องช่วยนำทางภาคพื้นดินแบบดั้งเดิม (การบินไทย ICAO)
ช่วงการปะทะชายแดนไทยกัมพูชาเดือนกรกฎาคม 2568 กลุ่มข่าวสารการบิน OPSGROUP ก็เตือนว่ากิจกรรมทางทหาร ระบบป้องกันภัยทางอากาศ และการรบกวน GPS เป็นความเสี่ยงต่อการบินพลเรือนในบริเวณนั้น (OPSGROUP)
อินเทอร์เน็ตดาวเทียมล่มในวันแรกของสงคราม
วันที่ 24 ก.พ. 2565 เครือข่ายอินเทอร์เน็ตดาวเทียม KA-SAT ถูกโจมตีไซเบอร์ โมเด็มหลายหมื่นเครื่องในยูเครนและอีก 6 ประเทศยุโรปหลุดออฟไลน์ รวมถึงโมเด็มที่ควบคุมกังหันลมราว 5,800 ตัวในเยอรมนี (BleepingComputer) แสดงว่าการโจมตีระบบดาวเทียมกระทบคนธรรมดาที่อยู่ไกลจากสนามรบได้

ถ้าดาวเทียมหรือ GPS ใช้ไม่ได้ คนไทยจะเจออะไร
- แผนที่ในมือถือเพี้ยน จุดตำแหน่งกระโดด หรือบอกว่าเราอยู่อีกที่ แอปเรียกรถและส่งอาหารหาตำแหน่งไม่เจอ
- เรือและเครื่องบินต้องใช้วิธีสำรอง ชาวประมงที่พึ่ง GPS อย่างเดียวเสี่ยงหลงทางหรือล้ำเขตแดน
- เวลาในระบบรวน GPS ไม่ได้บอกแค่ตำแหน่ง แต่บอกเวลาที่แม่นยำมาก เครือข่ายมือถือใช้เวลาจาก GPS ให้เสาสัญญาณทำงานพร้อมกัน ธนาคารใช้ประทับเวลาธุรกรรม และระบบไฟฟ้าใช้ซิงก์อุปกรณ์ในสถานีไฟฟ้า (GPS.gov) ส่วนใหญ่มีนาฬิกาสำรอง แต่ถ้าขัดข้องนานอาจกระทบบริการ
- พยากรณ์อากาศและเตือนภัยช้าลง ภาพเมฆและข้อมูลพายุส่วนใหญ่มาจากดาวเทียม
- ทีวีและอินเทอร์เน็ตดาวเทียมดับ บ้านที่ใช้จานดาวเทียมหรืออินเทอร์เน็ตดาวเทียมอาจรับสัญญาณไม่ได้
ข่าวดีคือ ดาวเทียมนำทางมีหลายระบบ เช่น GPS ของสหรัฐ GLONASS ของรัสเซีย Galileo ของยุโรป และ BeiDou ของจีน มือถือรุ่นใหม่รับได้หลายระบบพร้อมกัน การล่มพร้อมกันทั้งหมดจึงเกิดได้ยาก แต่การรบกวนสัญญาณในพื้นที่หนึ่งทำให้ทุกระบบในบริเวณนั้นใช้ไม่ได้พร้อมกันได้
เตรียมตัวรับมือสงครามอวกาศ ทำอะไรได้บ้าง
หาทางได้โดยไม่พึ่ง GPS
- มีแผนที่กระดาษของจังหวัดและอำเภอตัวเอง วงเส้นทางไปโรงพยาบาล ศูนย์พักพิง และบ้านญาติไว้
- ดาวน์โหลดแผนที่ออฟไลน์ในมือถือไว้ล่วงหน้า (ช่วยได้ตอนอินเทอร์เน็ตล่ม แต่ไม่ช่วยถ้า GPS ถูกรบกวน)
- จำเส้นทางหลักและจุดสังเกตด้วยตาเอง เช่น วัด โรงเรียน ปั๊มน้ำมัน สะพาน
- ตกลงจุดนัดพบของครอบครัว 2 จุด ใกล้บ้าน 1 จุด นอกพื้นที่ 1 จุด เผื่อโทรหากันไม่ได้
- ชาวประมงและคนเดินป่า พกเข็มทิศ รู้วิธีหาทิศจากดวงอาทิตย์ และบอกเส้นทางกับคนที่บ้านก่อนออกเดินทาง
เตรียมรับข่าวสารและเงิน
- วิทยุ AM FM ใช้ถ่าน ไม่ต้องพึ่งดาวเทียมหรืออินเทอร์เน็ต อ่านวิธีใช้ได้ที่Radio communication basics
- เงินสดสำรอง 3 ถึง 7 วัน เผื่อระบบจ่ายเงินรวน
- นาฬิกาข้อมือแบบเข็มหรือแบบใช้ถ่าน ไว้ดูเวลาถ้าเวลาในมือถือผิด
- เก็บคู่มือฉุกเฉินแผ่นพับที่กรอกเบอร์และจุดนัดพบไว้ ติดตู้เย็นหรือพกในกระเป๋า

สังเกตอาการ GPS ถูกรบกวน
- ตำแหน่งบนแผนที่กระโดดไปมาหรือบอกว่าเราอยู่ไกลจากที่จริงมาก
- เวลาในมือถือหรือรถเพี้ยนไปจากนาฬิกาเรือนอื่น
- หลายคนในบริเวณเดียวกันเจออาการเดียวกันพร้อมกัน
- ถ้าเจอ ให้เชื่อสายตาและป้ายทาง ไม่ขับตามแผนที่ในมือถืออย่างเดียว
Ask E26BLC for free on Messenger, or check live flood reports and rain radar before you travel.
คำถามที่พบบ่อย เรื่อง สงครามอวกาศ
สงครามอวกาศ คืออะไร?
คือการทำให้ดาวเทียมหรือระบบที่ใช้ดาวเทียมของอีกฝ่ายใช้การไม่ได้ ทั้งยิงทำลายดาวเทียม รบกวนหรือปลอมสัญญาณ GPS เจาะระบบสถานีภาคพื้นดิน และส่งดาวเทียมไปประกบ
GPS ล่มจะกระทบอะไรบ้าง?
แผนที่ในมือถือ แอปเรียกรถ การเดินเรือ และระบบที่ใช้เวลาจาก GPS เช่น เครือข่ายมือถือ การประทับเวลาธุรกรรมธนาคาร และการซิงก์อุปกรณ์ไฟฟ้า ส่วนใหญ่มีระบบสำรองแต่ถ้าล่มนานอาจกระทบบริการ
ในไทยเคยเจอ GPS ถูกรบกวนไหม?
การบินไทยรายงานว่าช่วงปี 2567 ถึง 2568 เที่ยวบินเจอสัญญาณ GPS ปลอมราว 18 เปอร์เซ็นต์ ส่วนใหญ่ในเขตการบินย่างกุ้ง และมีในเขตกรุงเทพฯ ราว 5 เปอร์เซ็นต์ของเหตุ
ยิงทำลายดาวเทียมอันตรายต่อคนบนพื้นโลกไหม?
เศษซากส่วนใหญ่ลอยอยู่ในวงโคจรและเสี่ยงต่อดาวเทียมกับนักบินอวกาศมากกว่าคนบนพื้นโลก แต่ทำให้บริการที่ใช้ดาวเทียมเสี่ยงเสียหายไปอีกหลายปี
เตรียมตัวอย่างไรถ้า GPS ใช้ไม่ได้?
มีแผนที่กระดาษ จำเส้นทางหลักและจุดสังเกต ตกลงจุดนัดพบของครอบครัว พกวิทยุใช้ถ่าน เงินสดสำรอง และนาฬิกาที่ไม่ต้องพึ่งอินเทอร์เน็ต
มือถือรับดาวเทียมนำทางได้กี่ระบบ?
มือถือรุ่นใหม่ส่วนใหญ่รับได้หลายระบบ เช่น GPS GLONASS Galileo และ BeiDou จึงยังใช้งานได้ถ้าระบบใดระบบหนึ่งมีปัญหา แต่การรบกวนสัญญาณในพื้นที่หนึ่งกระทบทุกระบบในบริเวณนั้น
Summary
สงครามอวกาศ อยู่ไกลจากพื้นโลก แต่ผลกระทบมาถึงมือถือในกระเป๋าเรา การรบกวน GPS เกิดขึ้นจริงแล้วบนเส้นทางบินใกล้ไทย สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือมีทางสำรองที่ไม่พึ่งดาวเทียม แผนที่กระดาษ จุดนัดพบครอบครัว วิทยุใช้ถ่าน และเงินสด อ่านต่อได้ที่สงครามไซเบอร์ ภัยโลกปี 2027 andเตรียมพร้อมรับวิกฤต
Sources:
CSIS (25 เม.ย. 2568): Space Threat Assessment 2025
กองกำลังอวกาศสหรัฐ (15 พ.ย. 2564): รัสเซียยิงขีปนาวุธทำลายดาวเทียม COSMOS 1408 เกิดเศษซากกว่า 1,500 ชิ้นที่ติดตามได้
CelesTrak: การทดสอบอาวุธทำลายดาวเทียมของจีน 11 ม.ค. 2550 (FENGYUN 1C)
การบินไทย ในงานสัมมนา ICAO APAC 2025: ปัญหาสัญญาณ GNSS ถูกรบกวนและวิธีรับมือ
OPSGROUP (ก.ค. 2568): ความเสี่ยงห้วงอากาศชายแดนกัมพูชาไทย รวมถึงการรบกวน GPS
GPS.gov: การใช้เวลาจาก GPS ในเครือข่ายมือถือ การเงิน และระบบไฟฟ้า
BleepingComputer: เหตุโจมตีเครือข่ายดาวเทียม KA-SAT ของ Viasat 24 ก.พ. 2565
เรียบเรียงโดย E26BLC · ปรับปรุง 31 ต.ค. 2569 · บทความนี้เพื่อการเตรียมตัวของประชาชน ไม่มีเนื้อหาทางการเมือง
Ask about anything: floods, evacuation routes and two-way radio
ArticlesRelated

Disaster KnowledgeCyber war: what it is, how it affects Thailand and how to prepareCyber war means attacks on computer systems that can take down websites, banking apps, power or phone networks. Thailand was hit in 2025. Learn how to keep cash, use two-factor logins, spot fake news and where to report: 1441.Read more 
Disaster KnowledgeGlobal threats in 2027: what the world is warning about and how Thai civilians can prepareA summary of 2027 global risk warnings from the WEF, the Doomsday Clock, the EIA and BMI, what they mean for people in Thailand, and a 4-week preparation plan.Read more 
Disaster KnowledgeHeatwaves in 2027: the silent killer. How to read the heat index and spot heatstrokeปี 2027 อาจร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์จากเอลนีโญกำลังแรง รู้จักดัชนีความร้อน 4 ระดับ กลุ่มเสี่ยง อาการฮีทสโตรก วิธีปฐมพยาบาล และการเตรียมบ้านรับคลื่นความร้อนRead more 


