การ์ดปฐมพยาบาลเบื้องต้น 7 เรื่อง พิมพ์เก็บไว้
สิ่งที่ต้องทำและห้ามทำ เมื่อเลือดออก ไฟไหม้ งูกัด ไฟดูด จมน้ำ ฮีทสโตรก และหมดสติ อาการหนักโทร 1669
สรุปสั้น ๆ ปฐมพยาบาลเบื้องต้น 7 เรื่องที่พบบ่อยตอนเกิดภัย ได้แก่ เลือดออกมาก ไฟไหม้น้ำร้อนลวก งูกัด ไฟดูด จมน้ำ ฮีทสโตรก และหมดสติไม่หายใจ แต่ละเรื่องบอกสั้น ๆ ว่าต้องทำอะไรและห้ามทำอะไร พิมพ์ลง A4 แผ่นเดียวเก็บไว้กับกล่องยาได้ อาการหนักโทร 1669 ทันที
การ์ด ปฐมพยาบาลเบื้องต้น 7 เรื่อง
ฉุกเฉินเจ็บป่วย โทร 1669 · ไฟไหม้ 199 · สาธารณภัย 1784
เลือดออกมาก
- ใช้ผ้าสะอาดกดตรงแผลแน่น ๆ ต่อเนื่อง
- ผ้าชุ่มเลือด ให้วางผ้าใหม่ทับ ห้ามดึงผ้าเดิมออก
- ยกส่วนที่มีแผลให้สูงกว่าหัวใจถ้าทำได้
- เลือดไม่หยุด โทร 1669
- ห้ามล้างแผลใหญ่จนเลือดออกมากขึ้น
- ห้ามดึงของที่ปักคาแผลออก
ไฟไหม้ น้ำร้อนลวก
- ให้น้ำสะอาดอุณหภูมิห้องไหลผ่านแผล 10–20 นาที
- ถอดแหวน นาฬิกา ก่อนบวม
- ปิดแผลหลวม ๆ ด้วยผ้าสะอาด
- แผลใหญ่กว่าฝ่ามือ หรือที่หน้า มือ อวัยวะเพศ ไปโรงพยาบาล
- ห้ามใช้น้ำแข็งประคบตรง ๆ
- ห้ามทายาสีฟัน น้ำปลา หรือยาหม่อง
- ห้ามเจาะตุ่มน้ำใส
งูกัด
- ให้ผู้ถูกกัดอยู่นิ่ง ๆ ลดการขยับ
- ถอดแหวน กำไล ใต้รอยกัด
- ดามส่วนที่ถูกกัดไม่ให้ขยับ แล้วรีบไปโรงพยาบาล
- จำลักษณะงูหรือถ่ายรูปจากระยะปลอดภัย
- ห้ามกรีด ห้ามดูดแผล
- ห้ามขันชะเนาะ ห้ามใช้ไฟจี้
- ห้ามดื่มเหล้า
ไฟดูด ไฟช็อต
- ตัดไฟที่เบรกเกอร์ก่อนแตะตัวผู้ป่วย
- ถ้าตัดไฟไม่ได้ ใช้ไม้แห้งหรือพลาสติกเขี่ยสายไฟออก
- ไม่หายใจ โทร 1669 และเริ่มกดหน้าอก
- ห้ามจับตัวผู้ถูกไฟดูดด้วยมือเปล่า
- ห้ามเข้าใกล้สายไฟขาดในน้ำท่วม
จมน้ำ
- ช่วยจากบนฝั่ง ยื่นไม้ โยนเชือกหรือถังเปล่า
- ขึ้นฝั่งแล้วไม่หายใจ โทร 1669 และเริ่มกดหน้าอกทันที
- หายใจได้ จับนอนตะแคง ห่มให้อุ่น
- ห้ามกระโดดลงไปช่วยถ้าว่ายน้ำไม่แข็ง
- ห้ามจับอุ้มพาดบ่าเพื่อเอาน้ำออก
ฮีทสโตรก
- ย้ายเข้าที่ร่ม ถอดเสื้อผ้าหนา
- ใช้น้ำเย็นราดหรือเช็ดตัว พัดลมเป่า
- รู้สึกตัวดี ให้จิบน้ำทีละน้อย
- ซึม สับสน ตัวร้อนจัด โทร 1669
- ห้ามให้ดื่มน้ำถ้าไม่รู้สึกตัว
- ห้ามรอให้ดีขึ้นเองถ้ามีอาการสับสน
ไม่หายใจ หมดสติ (CPR)
- ปลุกเรียกเสียงดัง ไม่ตอบสนองและไม่หายใจ โทร 1669
- กดกลางหน้าอก ลึก 5–6 ซม. เร็ว 100–120 ครั้งต่อนาที
- กดต่อเนื่องจนทีมกู้ชีพมาถึง หรือมีเครื่อง AED
- ห้ามหยุดกดนานเกิน 10 วินาที
- ห้ามเสียเวลาหาอุปกรณ์ก่อนโทร 1669
การ์ดปฐมพยาบาลเบื้องต้น E26BLC · e26blc.com/first-aid-card · อัปเดต 31 ต.ค. 2569 · ใช้ประกอบการตัดสินใจเบื้องต้น ไม่แทนคำแนะนำของแพทย์
ก่อน ปฐมพยาบาลเบื้องต้น ต้องดูอะไรก่อน
ดูความปลอดภัยของตัวเองก่อนทุกครั้ง เช่น สายไฟในน้ำ ไฟที่ยังลุก หรือกระแสน้ำแรง ถ้าเข้าไปแล้วอันตราย ให้โทรขอความช่วยเหลือแทน แล้วค่อยช่วยเมื่อปลอดภัย
- โทร 1669 บอกที่อยู่ อาการ จำนวนคนเจ็บ และเบอร์ติดต่อกลับ
- ฟังคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ระหว่างรอ
- จดเวลาที่เกิดเหตุ ช่วยแพทย์ตัดสินใจรักษา
อ่านละเอียดแต่ละเรื่อง
แหล่งอ้างอิง
- คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล: การช่วยฟื้นคืนชีพ (CPR)
- โรงพยาบาลกรุงเทพ: แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก
- Thai PBS: 4 ข้อห้ามเมื่อถูกงูกัด
- เนื้อหานี้เป็นความรู้เบื้องต้นสำหรับประชาชน ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล
อัปเดต 31 ต.ค. 2569 · E26BLC
ปฐมพยาบาลเบื้องต้น คำถามที่พบบ่อย
กด CPR ต้องกดลึกและเร็วแค่ไหน+
กดกลางหน้าอกลึก 5–6 เซนติเมตร เร็ว 100–120 ครั้งต่อนาที กดต่อเนื่องจนทีมกู้ชีพมาถึงหรือมีเครื่อง AED
แผลไฟไหม้ควรใช้น้ำแข็งประคบไหม+
ไม่ควร ให้ใช้น้ำสะอาดอุณหภูมิห้องไหลผ่าน 10–20 นาที น้ำแข็งทำให้เนื้อเยื่อเสียหายเพิ่ม และห้ามทายาสีฟัน
ถูกงูกัดควรขันชะเนาะไหม+
ไม่ควร การขันชะเนาะ กรีด ดูด หรือใช้ไฟจี้ ทำให้แผลแย่ลง ให้อยู่นิ่ง ดามส่วนที่ถูกกัด แล้วรีบไปโรงพยาบาล
ช่วยคนจมน้ำ ต้องเอาน้ำออกจากท้องก่อนไหม+
ไม่ต้อง ห้ามจับอุ้มพาดบ่า ถ้าไม่หายใจให้โทร 1669 และเริ่มกดหน้าอกทันที
ไฟดูดคน ควรทำอะไรก่อน+
ตัดไฟที่เบรกเกอร์ก่อนแตะตัว ถ้าตัดไม่ได้ใช้ไม้แห้งหรือพลาสติกเขี่ยสายไฟออก ไม่หายใจให้เริ่ม CPR และโทร 1669
การ์ดนี้ใช้แทนการไปพบแพทย์ได้ไหม+
ไม่ได้ การ์ดนี้ช่วยระหว่างรอทีมกู้ชีพ อาการหนัก หมดสติ เลือดไม่หยุด หรือถูกงูกัด ต้องไปโรงพยาบาลหรือโทร 1669 เสมอ