เอลนีโญ 2569 กำลังแรง กระทบไทยอย่างไร ต่างจากลานีญายังไง และเตรียมตัวรับภัยแล้ง

29 ต.ค. 2569E26BLCอ่าน 17 นาที

Quick summary ตอนนี้โลกอยู่ในช่วง เอลนีโญ กำลังแรง และยังแรงขึ้นเรื่อย ๆ ศูนย์พยากรณ์อากาศของสหรัฐฯ ประกาศสถานะเฝ้าระวังระดับ El Niño Advisory และคาดว่าจะแรงถึงแรงมากอย่างน้อยถึงเดือนมีนาคม 2570 สำหรับไทย กรมอุตุนิยมวิทยาคาดว่าเดือนตุลาคมถึงธันวาคม 2569 ฝนน้อยกว่าปกติราวร้อยละ 30 อากาศร้อนกว่าปกติ และหนาวน้อย แต่ภาคใต้ฝั่งตะวันออกยังเสี่ยงน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงต้นปี 2570 ให้เตรียมรับภัยแล้ง อากาศร้อนจัด และฝุ่น PM2.5 ส่วนลานีญาคือภาวะตรงข้ามที่ทำให้ฝนมาก และยังไม่มีหน่วยงานใดคาดว่าจะเกิดในช่วงนี้

เอลนีโญ และลานีญาเป็นการเปลี่ยนแปลงของน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกที่ส่งผลต่อฝน อุณหภูมิ น้ำในเขื่อน และผลผลิตการเกษตรทั่วโลก ปี 2569 องค์การอุตุนิยมวิทยาโลกเตือนว่า เอลนีโญ รอบนี้อาจเป็นหนึ่งในรอบที่แรงที่สุดนับตั้งแต่ปี 2493 บทความนี้อธิบายว่าสองปรากฏการณ์นี้คืออะไร สถานการณ์ล่าสุดเป็นอย่างไร จะกระทบคนไทยเรื่องไหนบ้างในช่วงไหน และครัวเรือนกับเกษตรกรควรเตรียมตัวอย่างไร ข้อมูลรวบรวมจากกรมอุตุนิยมวิทยา สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ กรมชลประทาน องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก และศูนย์พยากรณ์ของสหรัฐฯ ออสเตรเลีย

เอลนีโญ คืออะไร ต่างจากลานีญาอย่างไร

ปกติลมค้าตะวันออกจะพัดน้ำทะเลอุ่นผิวมหาสมุทรแปซิฟิกไปกองทางฝั่งตะวันตก คือแถบอินโดนีเซีย ออสเตรเลีย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทำให้ฝั่งนี้มีเมฆและฝนมาก ทั้งสามภาวะต่างกันตรงที่ลมและน้ำอุ่นเปลี่ยนไป

เอลนีโญ (El Niño)

ลมค้าอ่อนลง น้ำอุ่นไหลกลับไปทางแปซิฟิกตะวันออก ฝั่งไทยมักแล้งและร้อนกว่าปกติ

น้ำทะเลแถบแปซิฟิกตอนกลางและตะวันออกอุ่นกว่าปกติ
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้มักร้อนกว่าปกติช่วงธันวาคมถึงกุมภาพันธ์ ส่วนอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และออสเตรเลียตอนเหนือมักแห้งกว่าปกติ
ไทยเสี่ยงฝนทิ้งช่วง น้ำในเขื่อนน้อย ภัยแล้ง และหมอกควันมากขึ้น

ลานีญา (La Niña)

ลมค้าแรงขึ้น น้ำอุ่นกองฝั่งตะวันตกมากกว่าปกติ ฝั่งไทยมักฝนมาก

น้ำทะเลแถบแปซิฟิกตอนกลางและตะวันออกเย็นกว่าปกติ
ไทยมักมีฝนมากกว่าปกติ เสี่ยงน้ำท่วม เช่นมหาอุทกภัยปี 2554 ที่เกิดในช่วงลานีญา

ภาวะเป็นกลาง

ไม่มีทั้งสองแบบ อากาศขึ้นกับปัจจัยอื่นเป็นหลัก เช่น มรสุม พายุหมุนเขตร้อน และสภาพอากาศในมหาสมุทรอินเดีย

นักอุตุนิยมวิทยาวัดความแรงด้วยค่าอุณหภูมิน้ำทะเลที่ต่างจากปกติในพื้นที่ที่เรียกว่า Niño 3.4 ถ้าสูงกว่าปกติตั้งแต่ราว 0.5 องศาเซลเซียสต่อเนื่องหลายเดือน ถือว่าเป็น เอลนีโญ และยิ่งค่าสูง ยิ่งเป็น เอลนีโญ กำลังแรง แต่องค์การอุตุนิยมวิทยาโลกย้ำว่าความแรงของปรากฏการณ์ไม่ได้แปลว่าทุกพื้นที่จะได้รับผลแรงเท่ากัน ต้องดูพยากรณ์ของประเทศตัวเองประกอบเสมอ

เอลนีโญ ตอนนี้แรงแค่ไหน (ข้อมูลเดือนตุลาคม 2569)

ทุกศูนย์พยากรณ์หลักตรงกันว่า เอลนีโญ เกิดขึ้นแล้วและยังแรงขึ้น ไม่มีศูนย์ไหนคาดว่าจะเกิดลานีญาก่อนกลางปี 2570

แหล่ง	ข้อมูลล่าสุด
ศูนย์พยากรณ์ภูมิอากาศ สหรัฐฯ	ประกาศ 8 ต.ค. 2569 สถานะ El Niño Advisory · ค่า Niño 3.4 เดือนกันยายน สูงกว่าปกติ 2.1 องศาเซลเซียส · โอกาสเป็น เอลนีโญ กำลังแรงถึงแรงมากต่อเนื่องถึง ม.ค.–มี.ค. 2570 มากกว่าร้อยละ 83
ศูนย์พยากรณ์ภูมิอากาศ สหรัฐฯ	ค่ารายสัปดาห์ล่าสุด Niño 3.4 สูงกว่าปกติราว 2.5 องศาเซลเซียส · คาดว่า เอลนีโญ อยู่ถึงช่วง มี.ค.–พ.ค. 2570 แล้วมีแนวโน้มกลับเป็นภาวะเป็นกลาง
องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก	คาดว่าจะแรงที่สุดราวเดือนธันวาคม 2569 · โอกาสคงอยู่ถึงกุมภาพันธ์ 2570 เกือบร้อยละ 100 · ค่าเฉลี่ย ต.ค.–ธ.ค. อาจสูงกว่าปกติราว 3.7 องศาเซลเซียส สูงกว่าสถิติเดิม 2.6 องศาเซลเซียสของปลายปี 2558
สำนักอุตุนิยมวิทยาออสเตรเลีย	ประกาศ 27 ต.ค. 2569 ว่า เอลนีโญ ยังแรงขึ้น คาดว่าจะแรงที่สุดช่วง พ.ย.–ธ.ค. และยังเกินเกณฑ์ เอลนีโญ ถึงราว มี.ค.–พ.ค. 2570
IRI มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย	โอกาสเป็น เอลนีโญ ร้อยละ 100 ตั้งแต่ ต.ค.–ธ.ค. 2569 ถึง มี.ค.–พ.ค. 2570 · ลดเหลือร้อยละ 60 ช่วง พ.ค.–ก.ค. 2570
กรมอุตุนิยมวิทยา	ประกาศ 23 ก.ค. 2569 ว่าเข้าสู่ภาวะ เอลนีโญ แล้ว และมีโอกาสร้อยละ 81 ที่จะเป็น เอลนีโญ กำลังแรงมากช่วง ต.ค.–ธ.ค. 2569

นอกจากนี้ องค์การอุตุนิยมวิทยาโลกระบุว่าเดือนสิงหาคม 2569 เป็นเดือนสิงหาคมที่ร้อนที่สุดเท่าที่มีการบันทึก และมีภาวะไอโอดีบวกในมหาสมุทรอินเดียเกิดขึ้นพร้อมกัน ซึ่งมักทำให้ฝนแถบนี้น้อยลงอีก

เอลนีโญ กระทบไทยอย่างไร ช่วงไหนต้องระวังอะไร

เอลนีโญ อ่างเก็บน้ำระดับน้ำต่ำ เห็นตลิ่งดินแห้ง — อ่างเก็บน้ำระดับน้ำต่ำ ควรใช้น้ำอย่างประหยัดตั้งแต่ต้นฤดูแล้ง

ตุลาคมถึงธันวาคม 2569 ฝนน้อย อากาศร้อนกว่าปกติ

กรมอุตุนิยมวิทยาคาดว่าปริมาณฝนรวมของประเทศไทยส่วนใหญ่จะต่ำกว่าค่าปกติราวร้อยละ 30 โดยเดือนตุลาคมต่ำกว่าปกติราวร้อยละ 30 พฤศจิกายนราวร้อยละ 40 และธันวาคมราวร้อยละ 80 อุณหภูมิเฉลี่ยสูงกว่าปกติราว 1 องศาเซลเซียสในเดือนตุลาคม และราว 2 องศาเซลเซียสในเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม

ภาค	ฝนรวม ต.ค.–ธ.ค. 2569 ที่คาด	ค่าปกติ
ภาคเหนือ	80 ถึง 120 มม.	154 มม.
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ	40 ถึง 70 มม.	124 มม.
ภาคกลาง	80 ถึง 120 มม.	195 มม.
กรุงเทพฯ และปริมณฑล	180 ถึง 230 มม.	300 มม.
East	140 ถึง 180 มม.	276 มม.
ภาคใต้ฝั่งตะวันออก	600 ถึง 700 มม.	915 มม.
ภาคใต้ฝั่งตะวันตก	400 ถึง 500 มม.	652 มม.

ภาคใต้ยังเสี่ยงน้ำท่วมฉับพลัน แม้เป็นปี เอลนีโญ

ฝนน้อยกว่าปกติไม่ได้แปลว่าไม่มีน้ำท่วม ภาคใต้ฝั่งตะวันออกยังเป็นช่วงฤดูฝนในเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม กรมอุตุนิยมวิทยาเตือนว่าอาจมีฝนตกหนักจนเกิดน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก และอาจมีพายุหมุนเขตร้อนเข้ามาใกล้ ให้คนภาคใต้ติดตามประกาศเตือนภัยตามปกติ อ่านวิธีรับมือได้ที่ดินโคลนถล่ม น้ำป่าไหลหลาก

ฤดูหนาว 2569 มาช้าและหนาวน้อย

กรมอุตุนิยมวิทยาคาดว่าฤดูหนาวปีนี้เริ่มช้ากว่าค่าเฉลี่ยราว 1 สัปดาห์ และสิ้นสุดราวกลางเดือนกุมภาพันธ์ 2570 อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยของประเทศไทยตอนบนราว 22 ถึง 23 องศาเซลเซียส สูงกว่าปกติราว 2 องศาเซลเซียส กรุงเทพฯ ต่ำสุดราว 19 ถึง 21 องศาเซลเซียส ช่วงที่หนาวที่สุดคือปลายเดือนธันวาคมถึงต้นเดือนกุมภาพันธ์ โดยระบุว่า เอลนีโญ เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้อุ่นกว่าปกติ

ต้นปีถึงกลางปี 2570 เสี่ยงภัยแล้ง

สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติเตือนตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2569 ว่า เอลนีโญ รอบนี้อาจรุนแรงกว่าปี 2558 พื้นที่ตอนบนของประเทศเสี่ยงฝนทิ้งช่วง และผลอาจลากยาวถึงกลางปี 2570 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์คาดว่าน้ำต้นทุนช่วงต้นฤดูแล้งจะลดลงจากปีก่อนกว่าร้อยละ 19 ส่วนกรมชลประทานระบุว่าฝนสะสมปีนี้ต่ำกว่าปกติราวร้อยละ 10 และจะจัดสรรน้ำให้การอุปโภคบริโภคเป็นลำดับแรก ตามด้วยระบบนิเวศ เกษตร และอุตสาหกรรม

น้ำในเขื่อนตอนนี้ยังมาก แต่ต้องใช้อย่างระวัง

ข่าวดีคือปีนี้เริ่มต้นด้วยน้ำในเขื่อนมากกว่าปี 2558 มาก ณ วันที่ 24 ตุลาคม 2569 อ่างเก็บน้ำทั่วประเทศมีน้ำ 66,788 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 83 ของความจุ เป็นน้ำใช้การได้ 42,661 ล้านลูกบาศก์เมตร

เขื่อนหลักลุ่มน้ำเจ้าพระยา	น้ำในอ่าง ณ 24 ต.ค. 2569
ภูมิพล	9,542 ล้าน ลบ.ม. (ร้อยละ 71)
สิริกิติ์	7,767 ล้าน ลบ.ม. (ร้อยละ 82)
แควน้อยบำรุงแดน	804 ล้าน ลบ.ม. (ร้อยละ 86)
ป่าสักชลสิทธิ์	806 ล้าน ลบ.ม. (ร้อยละ 92)

ช่วงเดือนกรกฎาคม สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติคาดว่าน้ำใช้การของ 4 เขื่อนหลักลุ่มเจ้าพระยา ณ 1 พฤศจิกายน 2569 จะอยู่ราว 12,105 ล้านลูกบาศก์เมตร เทียบกับ 17,245 ล้านลูกบาศก์เมตรในปี 2568 และเพียง 4,247 ล้านลูกบาศก์เมตรในปี 2558 แปลว่าปีนี้มีน้ำน้อยกว่าปีที่แล้ว แต่ยังไม่วิกฤตเท่าปี 2558 ถ้าทุกคนช่วยกันใช้น้ำอย่างประหยัดตั้งแต่ตอนนี้

ฝุ่น PM2.5 และหมอกควันภาคเหนือ

ปีที่มี เอลนีโญ อากาศแห้งกว่าปกติ ไฟป่าและการเผาจึงลุกลามง่าย งานวิจัยที่ตีพิมพ์ปี 2567 พบว่าค่าเฉลี่ย PM2.5 ช่วงหมอกควันภาคเหนือในปี 2562 ซึ่งเป็นปี เอลนีโญ สูงกว่าปี 2560 ซึ่งเป็นปีลานีญามาก และสัดส่วนฝุ่นจากการเผาชีวมวลเพิ่มจากราวครึ่งหนึ่งเป็นราวร้อยละ 79 กระทรวงเกษตรฯ จึงขอให้เกษตรกรงดเผาตอซังตั้งแต่ตอนนี้ ดูค่าฝุ่นสดได้ที่แผนที่สด และเว็บ Air4Thai ของกรมควบคุมมลพิษ

อากาศร้อนจัดและฮีทสโตรก

เอลนีโญ รอบก่อนในปี 2566 ถึง 2567 ทำให้ไทยร้อนจัด บางพื้นที่ร้อนเกิน 44 องศาเซลเซียส และกระทรวงสาธารณสุขรายงานผู้เสียชีวิตจากฮีทสโตรก 61 รายตั้งแต่ต้นปีถึงต้นเดือนพฤษภาคม 2567 มากกว่าทั้งปี 2566 ที่มี 37 ราย ฤดูร้อนปี 2570 จึงควรเตรียมรับมือความร้อนไว้ก่อน ส่วนคาดหมายฤดูร้อน 2570 ของกรมอุตุนิยมวิทยามักออกราวเดือนกุมภาพันธ์

ไข้เลือดออก

งานวิจัยข้อมูลไทยปี 2539 ถึง 2548 พบว่าเอนโซเป็นปัจจัยหนึ่งที่ผลักดันการระบาดของไข้เลือดออก โดยผลจะตามมาหลังเกิดปรากฏการณ์ราว 1 ถึง 11 เดือน ช่วงนี้จึงควรคว่ำภาชนะที่ขังน้ำ และปิดฝาโอ่งที่เก็บน้ำสำรองไว้ใช้หน้าแล้งให้มิดชิด

บทเรียนจาก เอลนีโญ ปี 2558 และลานีญาปี 2554

เอลนีโญ ปี 2558 ถึง 2559

ฝนทั้งประเทศต่ำกว่าปกติมาก และน้ำใช้การของเขื่อนลุ่มเจ้าพระยาเหลือเพียงราวร้อยละ 4 ของความจุ
กรมชลประทานขอให้ชะลอการปลูกข้าว และพื้นที่ทำนาปรังต้นปี 2559 ต่ำที่สุดในรอบราว 20 ปี
หลายจังหวัดได้รับผลกระทบจากภัยแล้ง ต้องแจกจ่ายน้ำอุปโภคบริโภค

ลานีญาปี 2553 ถึง 2554 และมหาอุทกภัย

ปี 2554 ฝนทั้งปีมากกว่าปกติราวร้อยละ 25 และมีพายุเข้าหลายลูก น้ำไหลเข้าเขื่อนใหญ่สูงเป็นประวัติการณ์
น้ำท่วมกระทบเกือบทุกจังหวัด ธนาคารโลกประเมินความเสียหายรวมราว 1.43 ล้านล้านบาท
บทเรียนคือ ปีลานีญาต้องระวังน้ำท่วม ส่วนปี เอลนีโญ ต้องระวังน้ำแล้ง การจัดการน้ำในเขื่อนต้องดูทั้งสองด้าน

เอลนีโญ กระทบโลกและราคาอาหารอย่างไร

องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติรายงานว่าดัชนีราคาอาหารโลกเดือนกันยายน 2569 อยู่ที่ 136.0 จุด สูงขึ้นร้อยละ 1.5 จากเดือนก่อน และร้อยละ 5.8 จากปีก่อน ดัชนีราคาข้าวขึ้นร้อยละ 1.4 ดัชนีราคาน้ำตาลขึ้นร้อยละ 6.1 ส่วนหนึ่งเพราะคาดว่าผลผลิตน้ำตาลของไทยจะลดลง และระบุว่า เอลนีโญ ที่แรงขึ้นเพิ่มความไม่แน่นอนให้ผลผลิตข้าวในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ในประเทศ บทวิเคราะห์ของ Krungthai COMPASS ประเมินว่าภาคเกษตรไทยอาจเสียหายกว่า 62,000 ล้านบาท โดยข้าวอาจหายไปราว 5.4 ล้านตัน ตัวเลขนี้เป็นการประเมินของภาคเอกชน ไม่ใช่ตัวเลขทางการ

เตรียมตัวรับ เอลนีโญ ในบ้านอย่างไร

เก็บน้ำสำรองตั้งแต่ตอนนี้ ใส่ภาชนะสะอาดมีฝาปิด อย่างน้อยคนละ 3 ลิตรต่อวันสำหรับดื่มและปรุงอาหาร และเผื่อน้ำใช้สำหรับซักล้าง
ใช้น้ำประหยัด ซ่อมก๊อกและท่อที่รั่ว ใช้น้ำซ้ำ เช่น น้ำล้างผักไปรดต้นไม้ และติดตามประกาศของการประปาในพื้นที่
เตรียมรับฝุ่น มีหน้ากาก N95 ไว้ในบ้าน ดูแลเครื่องฟอกอากาศ และงดเผาขยะหรือใบไม้
เตรียมรับความร้อน จัดห้องที่เย็นที่สุดในบ้าน ดื่มน้ำบ่อย ดูแลผู้สูงอายุ เด็ก และผู้มีโรคประจำตัวเป็นพิเศษ
กันไข้เลือดออก ปิดฝาภาชนะเก็บน้ำ และคว่ำภาชนะที่ไม่ใช้
ระวังไฟไหม้หน้าแล้ง ตรวจสายไฟ อย่าจุดไฟใกล้หญ้าแห้ง อ่านวิธีป้องกันได้ที่ไฟไหม้ ทำอย่างไร
คนภาคใต้ เตรียมถุงยังชีพไว้รับน้ำท่วมฉับพลันช่วงพฤศจิกายนถึงธันวาคม ดูรายการได้ที่ถุงยังชีพ 72 ชั่วโมง

เอลนีโญ หมอกควันฝุ่น PM2.5 ปกคลุมเมือง — อากาศแห้งและร้อนทำให้ฝุ่น PM2.5 สะสมได้มากขึ้น

เกษตรกรเตรียมรับ เอลนีโญ อย่างไร

ติดตามแผนจัดสรรน้ำของกรมชลประทานในพื้นที่ก่อนเริ่มปลูก ทั้งในและนอกเขตชลประทาน
รัฐบาลขอให้งดทำนาปรังรอบ 2 และหันไปปลูกพืชที่ใช้น้ำน้อยหรืออายุสั้นที่ทนแล้ง
ใช้การทำนาแบบเปียกสลับแห้ง ปล่อยให้ดินในนาแห้งเป็นช่วง ๆ แทนการขังน้ำตลอด เพื่อประหยัดน้ำ
งดเผาตอซัง ใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายหรือเครื่องจักรไถกลบแทน เพื่อลดฝุ่น PM2.5
สำรองน้ำในบ่อหรือสระของแปลงไว้ตั้งแต่ปลายฝน และขุดลอกทางน้ำที่ตื้นเขิน
ติดต่อสำนักงานเกษตรอำเภอหรือโครงการชลประทานในพื้นที่ หรือโทรสายด่วนกรมชลประทาน 1460

ระดับจังหวัด ศูนย์บัญชาการเหตุการณ์ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติสั่งให้ทุกจังหวัดจัดทำแผนรับมือภัยแล้ง สูบน้ำเข้าระบบประปาหมู่บ้าน ล้างบ่อบาดาล และสำรองน้ำไว้ โดยให้น้ำอุปโภคบริโภคมาก่อนเสมอ

เอลนีโญ เกษตรกรยืนดูนาข้าวที่แห้งเหลืองจากฝนทิ้งช่วง — นาข้าวแห้งเหลืองและบ่อน้ำแห้งขอด ผลของฝนน้อยช่วงเอลนีโญ

ติดตามข้อมูล เอลนีโญ และภัยแล้งจากที่ไหน

กรมอุตุนิยมวิทยา ประกาศคาดหมายอากาศรายเดือนและราย 3 เดือน และการติดตามเอนโซ สายด่วน 1182
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ สถานการณ์น้ำและประกาศเตือน
กรมชลประทาน น้ำในเขื่อนและแผนจัดสรรน้ำ สายด่วน 1460
ระดับน้ำในเขื่อนและแม่น้ำแบบสด ที่ระดับน้ำ วันนี้ เขื่อนและแม่น้ำทั่วไทย
ฝนและเมฆแบบสด ที่เรดาร์ฝน ภาพสดทั่วไทย
ภัยพิบัติทุกด้าน ปภ. สายด่วน 1784

Questions about floods or preparedness?

Ask E26BLC for free on Messenger, or check live flood reports and rain radar before you travel.

Chat on Messenger Live updates

คำถามที่พบบ่อย เรื่อง เอลนีโญ และลานีญา

ตอนนี้เป็น เอลนีโญ หรือลานีญา?

ตอนนี้เป็น เอลนีโญ กำลังแรง ศูนย์พยากรณ์ของสหรัฐฯ ประกาศสถานะ El Niño Advisory และองค์การอุตุนิยมวิทยาโลกคาดว่าจะแรงที่สุดราวเดือนธันวาคม 2569 ไม่มีศูนย์ไหนคาดว่าจะเกิดลานีญาก่อนกลางปี 2570

เอลนีโญ จะอยู่ถึงเมื่อไร?

ศูนย์พยากรณ์ส่วนใหญ่คาดว่าจะอยู่อย่างน้อยถึงราวเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม 2570 แล้วมีแนวโน้มอ่อนลงกลับเป็นภาวะเป็นกลางช่วงกลางปี 2570 แต่ผลต่อฝนและน้ำในเขื่อนอาจลากยาวกว่านั้น

ปีนี้จะแล้งเหมือนปี 2558 ไหม?

สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติเตือนว่า เอลนีโญ รอบนี้อาจแรงกว่าปี 2558 แต่ปีนี้เริ่มต้นด้วยน้ำในเขื่อนมากกว่า ณ 24 ตุลาคม 2569 อ่างทั่วประเทศมีน้ำร้อยละ 83 ของความจุ ความรุนแรงจริงขึ้นกับฝนช่วงต่อจากนี้และการใช้น้ำของทุกคน

ปี เอลนีโญ น้ำจะไม่ท่วมใช่ไหม?

ไม่ใช่ ภาคใต้ฝั่งตะวันออกยังเป็นฤดูฝนช่วงพฤศจิกายนถึงธันวาคม กรมอุตุนิยมวิทยาเตือนว่ายังเสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก และพายุฝนฟ้าคะนองยังเกิดได้ทุกภาค

ปีนี้หนาวไหม?

กรมอุตุนิยมวิทยาคาดว่าหนาวน้อยกว่าปกติ อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยประเทศไทยตอนบนราว 22 ถึง 23 องศาเซลเซียส สูงกว่าปกติราว 2 องศาเซลเซียส ฤดูหนาวเริ่มช้าราว 1 สัปดาห์

เอลนีโญ ทำให้ฝุ่น PM2.5 มากขึ้นไหม?

มีแนวโน้มมากขึ้น เพราะอากาศแห้ง ไฟป่าและการเผาลุกลามง่าย งานวิจัยพบว่าค่าฝุ่นช่วงหมอกควันภาคเหนือในปี เอลนีโญ สูงกว่าปีลานีญาชัดเจน การงดเผาช่วยลดได้มาก

ควรเก็บน้ำสำรองเท่าไร?

สำหรับดื่มและปรุงอาหาร ควรมีอย่างน้อยคนละ 3 ลิตรต่อวัน และเผื่อน้ำใช้สำหรับซักล้าง เก็บในภาชนะสะอาดมีฝาปิด เพื่อกันยุงลายวางไข่

เอลนีโญ ทำให้ของแพงขึ้นไหม?

อาจมีผล องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติรายงานว่าดัชนีราคาอาหารโลกเดือนกันยายน 2569 สูงกว่าปีก่อนร้อยละ 5.8 และ เอลนีโญ เพิ่มความไม่แน่นอนให้ผลผลิตข้าวในภูมิภาคนี้ ส่วนราคาในตลาดไทยขึ้นกับปัจจัยอื่นด้วย

Summary

เอลนีโญ รอบนี้เกิดขึ้นแล้วและอาจแรงที่สุดในรอบหลายสิบปี คนไทยจะเห็นผลชัดเรื่องฝนน้อย หนาวน้อย อากาศร้อน ฝุ่น และน้ำที่ต้องใช้อย่างประหยัดไปจนถึงกลางปี 2570 ขณะที่ภาคใต้ยังต้องระวังน้ำท่วมช่วงปลายปี สิ่งที่ทำได้ตอนนี้คือเก็บน้ำสำรอง ใช้น้ำประหยัด งดเผา เตรียมรับความร้อน และติดตามประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยากับกรมชลประทาน อ่านความรู้ภัยอื่นเพิ่มได้ที่What Is a Disaster? andWhat Is Utokkaphai (Flood)?

Sources:
NOAA Climate Prediction Center (8 ต.ค. 2569): ENSO Diagnostic Discussion สถานะ El Niño Advisory
NOAA Climate Prediction Center (26 ต.ค. 2569): ENSO Recent Evolution, Current Status and Predictions (PDF)
องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก WMO (8 ต.ค. 2569): Sea-surface temperatures reflect strengthening El Niño
องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก WMO (3 ก.ย. 2569): El Niño/La Niña Update สิงหาคม 2569
สำนักอุตุนิยมวิทยาออสเตรเลีย BoM (27 ต.ค. 2569): Climate Driver Update
IRI มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย (19 ต.ค. 2569): ENSO Forecast
กรมอุตุนิยมวิทยา (25 ก.ย. 2569): การคาดหมายลักษณะอากาศของประเทศไทยราย 3 เดือน ตุลาคม ถึง ธันวาคม 2569
กรมอุตุนิยมวิทยา (23 ก.ค. 2569): การติดตามและการคาดหมายปรากฏการณ์เอนโซ
ไทยรัฐ (15 ต.ค. 2569): กรมอุตุฯ คาดฤดูหนาว 2569 มาช้ากว่าปกติราว 1 สัปดาห์
กรุงเทพธุรกิจ (28 ก.ค. 2569): สทนช. ประชุมร่วม 14 หน่วยงาน เตรียมรับเอลนีโญ
Nation Thailand (26 ต.ค. 2569): ปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำทั่วประเทศ ณ 24 ต.ค. 2569 จาก สทนช.
Nation Thailand (14 ก.ย. 2569): กรมชลประทานเตรียมน้ำสำรองฤดูแล้ง ฝนสะสมต่ำกว่าปกติราวร้อยละ 10
กรุงเทพธุรกิจ (5 ส.ค. 2569): กระทรวงเกษตรฯ คาดน้ำต้นทุนต้นฤดูแล้งลดลงกว่าร้อยละ 19
ไทยรัฐ (4 พ.ค. 2569): รัฐบาลขอเกษตรกรงดทำนาปรังรอบ 2
ฐานเศรษฐกิจ (19 พ.ค. 2569): บกปภ.ช. สั่งจังหวัดเตรียมแผนรับมือภัยแล้ง
Nation Thailand (9 ก.ค. 2569): Krungthai COMPASS ประเมินความเสียหายภาคเกษตรจากเอลนีโญ
FAO (2 ต.ค. 2569): FAO Food Price Index เดือนกันยายน 2569
NOAA Climate Prediction Center: El Niño surface impacts
SCB EIC (9 ก.ค. 2558): Drought Situation
USDA Foreign Agricultural Service (15 ก.พ. 2560): Thailand rice production
สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ HAII: สรุปมหาอุทกภัย 2554
ธนาคารโลก: Thai Flood 2011 Rapid Assessment
South China Morning Post (พ.ค. 2567): ฮีทสโตรกในไทย ผู้เสียชีวิต 61 รายตั้งแต่ต้นปี 2567
Kraisitnitikul และคณะ (2567) Journal of Environmental Sciences: องค์ประกอบ PM2.5 ภาคเหนือ ปีเอลนีโญเทียบปีลานีญา
Tipayamongkholgul และคณะ (2552) BMC Public Health: เอนโซกับไข้เลือดออกในประเทศไทย
เรียบเรียงโดย E26BLC · ปรับปรุง 29 ต.ค. 2569 · ตัวเลขพยากรณ์เปลี่ยนได้ทุกเดือน ให้ยึดประกาศล่าสุดของกรมอุตุนิยมวิทยา สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และกรมชลประทานเป็นหลัก