ไฟดับ ทำอย่างไร รับมือไฟดับ สายไฟขาด และสัญญาณมือถือล่ม

สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน เมื่อ ไฟดับ ให้ถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้า ดูว่าบ้านข้างเคียงดับด้วยไหม แล้วแจ้งการไฟฟ้า กรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ โทร 1130 จังหวัดอื่นโทร 1129 ใช้ไฟฉายแทนเทียน ห้ามใช้เครื่องปั่นไฟในบ้าน เห็นสายไฟขาดห้ามเข้าใกล้ ถ้าสัญญาณมือถือแย่ ให้ส่งข้อความแทนการโทร และเตรียมวิทยุใช้ถ่านไว้ฟังประกาศ

ไฟดับ เป็นภัยที่มาพร้อมภัยอื่นเสมอ ทั้งพายุ น้ำท่วม และแผ่นดินไหว ช่วงน้ำท่วมกรุงเทพฯ ปลายเดือนกันยายน 2569 การไฟฟ้านครหลวงต้องงดจ่ายไฟบางจุดเพื่อความปลอดภัย และมีรายงานผู้เสียชีวิตที่คาดว่าถูกไฟฟ้าดูดในน้ำท่วม ส่วนน้ำท่วมภาคใต้ปลายปี 2568 เสาสัญญาณมือถือหลายจุดล่มจนติดต่อกันไม่ได้ บทความนี้รวบรวมวิธีเตรียมตัวและรับมือจากการไฟฟ้านครหลวง การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) และหน่วยงานต่างประเทศ

ไฟดับ ต้องแจ้งที่ไหน

แอปของทั้งสองการไฟฟ้าแจ้งไฟฟ้าขัดข้องได้ และแอปของ กฟน. มีเมนูดูประกาศดับไฟล่วงหน้าด้วย ถ้ามีคนเจ็บหรือไฟไหม้ให้โทร 1669 หรือ 199 ก่อนเสมอ

เมื่อ ไฟดับ ต้องทำอย่างไร

1. ถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าทันที กันไฟกระชากตอนไฟกลับมา
2. ดูบ้านข้างเคียง ถ้าดับหลังเดียวอาจเป็นปัญหาในบ้าน ให้เรียกช่างไฟ ถ้าดับทั้งละแวกให้แจ้งการไฟฟ้า
3. ใช้ไฟฉายแทนเทียน เพราะเทียนเสี่ยงไฟไหม้ ถ้าจำเป็นต้องจุดเทียน อย่าวางทิ้งไว้โดยไม่มีคนดู
4. ปิดตู้เย็นไว้ให้มากที่สุด ตู้เย็นที่ไม่เปิดเก็บอาหารได้ราว 4 ชั่วโมง ช่องแช่แข็งที่เต็มเก็บความเย็นได้ราว 48 ชั่วโมง ถ้ามีของแค่ครึ่งเดียวราว 24 ชั่วโมง
5. ห้ามใช้เครื่องปั่นไฟในบ้านหรือโรงรถ แม้จะเปิดหน้าต่างไว้ ให้ตั้งนอกบ้านห่างประตู หน้าต่าง และช่องลมมากกว่า 6 เมตร เพราะควันเครื่องมีก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ที่ไม่มีกลิ่นแต่ทำให้เสียชีวิตได้
6. ดูแลผู้สูงอายุและคนที่ต้องใช้อุปกรณ์การแพทย์ที่ใช้ไฟ ถ้าไฟดับนานให้ติดต่อโรงพยาบาลหรือโทร 1669

ไฟดับ ช่วงน้ำท่วม ระวังไฟดูด

การไฟฟ้านครหลวงแนะนำไว้ดังนี้

• ก่อนน้ำเข้าบ้าน ให้ปลดเมนเบรกเกอร์และย้ายเครื่องใช้ไฟฟ้าขึ้นที่สูง
• บ้าน 2 ชั้นที่แยกเบรกเกอร์แต่ละชั้น ให้ปลดเบรกเกอร์ชั้นล่างทันที
• บ้านชั้นเดียว ให้หยุดใช้ไฟฟ้าแล้วอพยพ
• ห้ามใช้ไฟฟ้าขณะตัวเปียกหรือยืนในน้ำ ถ้าจำเป็นให้ยืนบนพื้นแห้งและสวมรองเท้ายาง
• หลังน้ำลด ให้ช่างไฟตรวจเครื่องใช้ไฟฟ้า ปลั๊ก และสวิตช์ทุกจุดก่อนใช้งาน

ช่วงพายุ อย่ายืนหลบฝนหรือพิงเสาไฟฟ้า ตู้ควบคุมไฟฟ้า และป้ายโฆษณาโลหะ และอย่าตัดกิ่งไม้ใกล้สายไฟเอง ถ้าการไฟฟ้างดจ่ายไฟในพื้นที่น้ำท่วม เป็นการตัดไฟเพื่อความปลอดภัย จะจ่ายคืนเมื่อน้ำลดและตรวจแล้วว่าปลอดภัย

เห็นสายไฟขาดหรือเสาไฟล้ม

• ห้ามเข้าใกล้และห้ามแตะสายไฟหรือสิ่งที่สายไฟพาดอยู่ ให้อยู่ห่างอย่างน้อย 10 เมตร แล้วแจ้ง 1130 หรือ 1129
• ถ้าสายไฟพาดรถ ให้โทรแจ้งการไฟฟ้าให้ตัดไฟ ถ้าต้องออกจากรถ ห้ามให้ร่างกายแตะตัวรถ ยืนเท้าชิดกันแล้วค่อย ๆ ขยับเท้าออกไป ห้ามก้าวยาวหรือวิ่ง และอยู่ห่างรถกับสายไฟอย่างน้อย 3 เมตร
• ห้ามลุยน้ำที่มีสายไฟตกอยู่

สัญญาณมือถือล่ม เน็ตล่ม ติดต่อกันอย่างไร

เสาสัญญาณมือถือต้องใช้ไฟฟ้า ช่วงน้ำท่วมภาคใต้ปลายปี 2568 สัญญาณล่มเพราะไฟดับที่เสา และน้ำมันเครื่องปั่นไฟของเสาหมด ต้องใช้กระสอบทรายกั้นน้ำที่ฐานเสาและรถเสริมสัญญาณช่วย วิธีติดต่อกันให้ได้มีดังนี้

• ส่งข้อความแทนการโทร ข้อความมักส่งผ่านได้แม้โทรไม่ติด
• ถ้าต้องโทร ให้พูดสั้น ๆ และรอราว 10 วินาทีก่อนกดโทรซ้ำ ไม่ให้เครือข่ายแน่นกว่าเดิม
• ตกลงกับครอบครัวให้มีผู้ติดต่อกลาง 1 คนที่อยู่นอกพื้นที่ภัย ทุกคนรายงานตัวกับคนนี้
• ประหยัดแบต ลดความสว่างจอ ปิดแอปที่ไม่ใช้ และเปิดโหมดประหยัดพลังงาน
• จดเบอร์สำคัญไว้บนกระดาษ เผื่อมือถือแบตหมด
• มีวิทยุใช้ถ่านหรือมือหมุนไว้ฟังประกาศ ดูความถี่วิทยุกู้ภัยไว้ก่อนได้

เปิดรับการแจ้งเตือนภัย Cell Broadcast

ปภ. ส่งข้อความเตือนภัยถึงมือถือทุกเครื่องในพื้นที่เสี่ยงผ่านระบบ Cell Broadcast ต้องใช้ iOS 18 หรือ Android 11 ขึ้นไป ข้อความจริงส่งในชื่อ DDPM และไม่มีลิงก์แนบ ช่วงน้ำท่วมปลายเดือนกันยายน 2569 ปภ. ส่งข้อความผ่านระบบนี้ 30 ครั้งใน 53 ชั่วโมง ครอบคลุม 15 จังหวัด ตรวจการตั้งค่าได้ดังนี้

• iPhone เปิด การตั้งค่า แล้วเข้า การแจ้งเตือน เลื่อนลงล่างสุดไปที่หมวดการแจ้งเตือนจากภาครัฐ (Government Alerts)
• Android เปิด การตั้งค่า แล้วเข้า ความปลอดภัยและกรณีฉุกเฉิน ต่อด้วย การแจ้งเตือนเหตุฉุกเฉินแบบไร้สาย (Wireless emergency alerts)
• ระบบนี้ต้องอาศัยเสาสัญญาณที่ยังใช้งานได้ อย่าพึ่งช่องทางเดียว ให้มีวิทยุไว้ด้วย

เตรียมตัวก่อน ไฟดับ

• ไฟฉายและถ่านสำรอง พาวเวอร์แบงก์ที่ชาร์จเต็ม และที่ชาร์จมือถือในรถ
• วิทยุใช้ถ่านหรือมือหมุน
• เงินสดจำนวนหนึ่ง เพราะเครื่องรับบัตรและแอปจ่ายเงินอาจใช้ไม่ได้
• น้ำดื่มและอาหารที่ไม่ต้องปรุง ดูรายการได้ที่ถุงยังชีพ 72 ชั่วโมง
• ยาประจำตัว ถ้าเป็นยาที่ต้องแช่เย็น ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรไว้ก่อนว่าทำอย่างไรเมื่อไฟดับนาน
• แผนติดต่อของครอบครัวบนกระดาษ มีเบอร์สำคัญ ผู้ติดต่อกลาง และจุดนัดพบ
• อัปเดตมือถือให้รองรับการแจ้งเตือนภัย และตรวจเมนูการแจ้งเตือนไว้ก่อน

หลังไฟกลับมา

• ค่อย ๆ เสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้ากลับทีละเครื่อง
• อาหารสดในตู้เย็น เช่น เนื้อ ไก่ ปลา ไข่ และอาหารเหลือ ถ้าไม่มีไฟเกิน 4 ชั่วโมง ให้ทิ้ง และห้ามชิมเพื่อทดสอบว่าเสียหรือยัง
• ถ้าน้ำเคยท่วมถึงปลั๊กหรือเครื่องใช้ไฟฟ้า ให้ช่างตรวจก่อนใช้งาน

บทเรียนจาก ไฟดับ ครั้งใหญ่

เบอร์ที่ควรรู้

ดูสายด่วนส่วนกลางและรายจังหวัดได้ที่ สายด่วนฉุกเฉิน 77 จังหวัด

คำถามที่พบบ่อย

สรุป

ไฟดับ รับมือได้ถ้าเตรียมไว้ก่อน มีไฟฉาย พาวเวอร์แบงก์ วิทยุ และเงินสด รู้เบอร์ 1130 หรือ 1129 ช่วงน้ำท่วมให้ปลดเบรกเกอร์และห้ามแตะไฟฟ้าขณะตัวเปียก ห้ามใช้เครื่องปั่นไฟในบ้าน และเมื่อสัญญาณมือถือล่มให้ส่งข้อความแทนการโทร อ่านวิธีรับมือภัยที่มักมาพร้อมไฟดับได้ที่ไฟไหม้ แผ่นดินไหว และดินโคลนถล่ม น้ำป่าไหลหลาก

แหล่งอ้างอิง:
MGR Online (26 ก.ย. 2569): MEA แนะปฏิบัติอย่างปลอดภัยในการใช้ไฟฟ้าช่วงน้ำท่วม
MGR Online (24 ก.ย. 2569): MEA เตือนรับมือพายุฝนหนัก จุดอันตรายเสี่ยงถูกไฟช็อต
App Store: MEA Smart Life (การไฟฟ้านครหลวง)
App Store: PEA Smart Plus (การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค)
การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (7 มี.ค. 2568): พบสายไฟขาด อย่าเข้าใกล้
การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (15 ต.ค. 2568): เสียบปลั๊กแล้วไฟดับทั้งบ้าน ทำไงดี
การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (22 พ.ย. 2568): แจ้งดับไฟบางพื้นที่ อ.หาดใหญ่ เนื่องจากน้ำท่วมสูง
ไทยโพสต์ (29 ก.ย. 2569): กฟน. จ่ายไฟคืนชาวเคหะคลองจั่น-ร่มเกล้า
มติชน (26 ก.ย. 2569): เหตุไฟฟ้ารั่วในน้ำท่วม แฟลตเคหะคลองจั่น
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล: เบอร์โทรฉุกเฉิน
Thai PBS (25 พ.ย. 2568): น้ำท่วมใต้ตัดสัญญาณโทรศัพท์ กสทช. เร่งแก้
Thai PBS (1 เม.ย. 2568): ระบบเตือนภัยไม่ทันภัยพิบัติ ใช้ SMS รอ Cell Broadcast
Thai PBS (15 ม.ค. 2569): ปภ. ทดสอบระบบแจ้งเตือนภัย Cell Broadcast ระดับประเทศ
Spacebar (26 ก.ย. 2569): 53 ชั่วโมง ปภ. ส่ง Cell Broadcast 30 ครั้ง 15 จังหวัด
Apple Support: Government, Emergency, and Enhanced Safety Alerts on iPhone
Android: How to manage emergency phone alerts
FoodSafety.gov: Food Safety During Power Outage
FEMA / Ready.gov: Be Prepared for a Power Outage (PDF)
CDC: Carbon Monoxide Poisoning Basics
American Red Cross: Power Outage Safety
FCC: Tips for Communicating in an Emergency
THE STANDARD: 21 พฤษภาคม 2556 วิกฤตไฟดับ 14 จังหวัดภาคใต้
ENTSO-E: 28 April 2025 Iberian Blackout
Euronews (29 เม.ย. 2025): Power returns after massive blackout in Spain and Portugal
เรียบเรียงโดย E26BLC · ปรับปรุง 29 ก.ย. 2569 · ข้อมูลใช้ประกอบการเตรียมตัว ให้ยึดประกาศของการไฟฟ้าและหน่วยงานในพื้นที่เป็นหลัก